Mỗi người có phác đồ phục hồi riêng, phụ thuộc loại phẫu thuật, kỹ thuật mổ và tình trạng sức khỏe. Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ phẫu thuật và kỹ thuật viên vật lý trị liệu. Bài viết chỉ mang tính tham khảo chung.
Thay khớp háng và khớp gối là phẫu thuật phổ biến ở người cao tuổi bị thoái hóa khớp, gãy cổ xương đùi hoặc tổn thương khớp nặng. Sau mổ, người bệnh thường được khuyến khích tập đi sớm với khung tập đi hoặc nạng theo hướng dẫn. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, xe lăn vẫn rất hữu ích cho những quãng đi xa như tái khám, ra ngoài, tránh quá sức và đau.
Khi nào dùng xe lăn
- Đi tái khám, chụp phim, xét nghiệm tại bệnh viện.
- Ra ngoài mua đồ, đi chơi ngắn.
- Khi quá mệt hoặc đau.
- Trong những ngày đầu khi người bệnh chưa tự đi vững.
- Di chuyển trong bệnh viện lớn, quãng đường dài.
Xe lăn không thay thế việc tập đi theo hướng dẫn. Thường người bệnh sẽ tập đi trong nhà bằng khung hoặc nạng và dùng xe lăn khi đi xa.
Chọn xe lăn phù hợp
1. Gác chân nâng được (elevating leg rest)
Giúp giữ chân ở tư thế duỗi, hạn chế gập gối khi cần, giảm sưng. Hữu ích sau thay khớp gối.
2. Tay vịn gấp lên được
Để chuyển người từ giường hoặc ghế sang xe dễ dàng hơn, không phải vặn người.
3. Chiều cao ghế vừa phải
Nếu ghế quá thấp, người bệnh sau mổ háng phải gập háng nhiều khi ngồi và đứng, điều thường cần hạn chế. Hãy hỏi bác sĩ về giới hạn gập háng.
4. Đệm ngồi dày, êm
Giảm áp lực, tăng thoải mái. Có thể cần đệm nâng cao.
5. Khung gấp gọn
Để cất lên ô tô khi đi tái khám.
6. Phanh chắc
An toàn khi chuyển người.
7. Dây an toàn
Nếu người bệnh yếu hoặc chóng mặt.
Lưu ý tư thế
- Phẫu thuật khớp háng: thường có hạn chế về góc gập háng, không bắt chéo chân, không xoay chân quá mức. Hỏi bác sĩ cụ thể về tư thế ngồi cho phép.
- Phẫu thuật khớp gối: thường cần duỗi gối và tập gập dần. Gác chân nâng có thể hữu ích.
- Không ngồi quá lâu một tư thế.
- Nghiêng người, đổi tư thế thường xuyên.
- Kê gối nếu bác sĩ yêu cầu.
Chuyển người an toàn
- Đặt xe lăn bên chân khỏe hoặc theo hướng dẫn bác sĩ.
- Gài phanh, nâng gác chân.
- Tránh xoay vặn chân mổ.
- Dùng khung hoặc nạng theo hướng dẫn.
- Có người hỗ trợ.
Xem chuyển người từ giường sang xe lăn.
Thời gian thuê
Thường vài tuần đến khoảng vài tháng. Thuê theo tuần hoặc tháng là kinh tế hơn mua. Khi người bệnh đi vững, trả xe.
Xem thuê xe lăn theo tuần, tháng.
Chuẩn bị trước ngày xuất viện
- Đặt xe lăn trước để có sẵn ở nhà.
- Dọn nhà: cất thảm, mở rộng lối đi, đo cửa. Xem nhà ở thân thiện với xe lăn.
- Chuẩn bị ghế nâng bồn cầu, ghế tắm, tay vịn.
- Chuẩn bị giường cao vừa phải.
- Hỏi bác sĩ về các hạn chế sau mổ.
- Xem checklist đón người bệnh xuất viện.
Cách đặt xe
- Vào ThueXeLan.vn và chọn khu vực của bạn.
- Chọn xe, ghi chú loại phẫu thuật (thay khớp háng hay gối, bên nào) và nhu cầu gác chân nâng.
- Ghi địa chỉ nhận xe: nhà hoặc bệnh viện.
- Ngày giờ có thể để trống nếu chưa biết chính xác ngày xuất viện.
- Nhân viên xác nhận và tư vấn.
An toàn tại nhà
- Dọn thảm, dây điện, đồ vật dễ vướng.
- Chiếu sáng đủ.
- Tay vịn trong nhà vệ sinh.
- Không đi chân trần, dùng dép chống trơn.
- Đứng dậy từ từ để tránh chóng mặt.
- Có người ở gần, nhất là ngày đầu.
Xem phòng ngừa té ngã ở người cao tuổi.
Dấu hiệu cần báo bác sĩ
- Sưng, đỏ, nóng vùng mổ tăng.
- Đau tăng đột ngột, không đỡ khi nghỉ.
- Sốt, chảy dịch vết mổ.
- Cảm giác tê, lạnh, tím bàn chân.
- Đau bắp chân, sưng một bên (nghi ngờ huyết khối).
- Khó thở, đau ngực.
Gặp các dấu hiệu này, hãy liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế ngay.
Phục hồi chức năng
- Tập luyện đều đặn theo kế hoạch của kỹ thuật viên.
- Đừng bỏ tập vì có xe lăn.
- Tăng dần cường độ.
- Xem tập phục hồi chức năng tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có cần xe lăn nếu đã có khung tập đi?
Khung dùng trong nhà, xe lăn dùng khi đi xa. Nhiều người dùng kết hợp.
Tôi có thể đặt xe trước ngày xuất viện?
Có. Ghi chú địa chỉ và dự kiến thời gian, nhân viên xác nhận.
Xe có phù hợp với phẫu thuật của tôi không?
Hãy ghi chú loại phẫu thuật để nhân viên tư vấn xe có gác chân nâng.
Kết luận
Xe lăn là người bạn hữu ích trong giai đoạn đầu sau thay khớp. Hãy chọn xe phù hợp, làm theo hướng dẫn của bác sĩ và tập phục hồi đều đặn. Thuê xe tại ThueXeLan.vn.


