Đẩy xe lăn tưởng đơn giản nhưng nếu sai cách có thể làm người ngồi khó chịu, sợ hãi, thậm chí gây té ngã, đồng thời khiến người đẩy đau lưng, mỏi vai. Bài viết này hướng dẫn kỹ thuật cơ bản cho người chăm sóc, từ tư thế đứng đến cách qua gờ, lên xuống dốc.
Chuẩn bị trước khi đẩy
- Gài phanh trước khi cho người ngồi lên xe.
- Chỉnh gác chân, đặt chân người ngồi chắc lên gác chân.
- Thắt dây an toàn nếu có và nếu cần.
- Kiểm tra tư thế ngồi: lưng sát ghế, hông cân đối.
- Cất đồ gọn trên xe: túi, chai nước, giấy tờ. Không treo quá nặng phía sau tựa lưng, dễ làm xe lật.
- Báo trước cho người ngồi rằng bạn sắp di chuyển.
- Nhả phanh rồi mới đẩy.
Tư thế người đẩy
- Đứng thẳng, hai tay nắm tay đẩy ngang tầm vai hoặc hơi thấp.
- Đứng sát xe, không đứng quá xa.
- Bước đều, không vội.
- Gập gối nhẹ khi đẩy qua gờ hoặc nâng xe, không cúi lưng.
- Giữ khuỷu tay hơi gập, không khóa cứng.
- Dùng sức toàn thân, không chỉ tay.
Tốc độ
- Đẩy với tốc độ chậm, đều.
- Giảm tốc khi qua ổ gà, cửa, góc cua.
- Không chạy nhanh trong bệnh viện hoặc nơi đông người.
- Tốc độ nhanh gây hoảng sợ cho người ngồi, nhất là người già.
Quay đầu và đổi hướng
- Giữ xe ở chỗ rộng khi quay.
- Quay chậm, để người ngồi quen với chuyển động.
- Khi quay tại chỗ, có thể nhấc nhẹ bánh trước để xoay (nếu xe cho phép và người ngồi đã quen).
- Báo trước khi quay.
Qua gờ, bậc thấp
- Báo người ngồi để họ bám vững.
- Hơi nghiêng xe ra sau để nhấc bánh trước lên (có thể đạp nhẹ thanh chống nghiêng nếu có).
- Đặt bánh trước qua gờ, hạ xuống.
- Đẩy tiếp để bánh sau qua. Nâng nhẹ nếu cần.
Xem lên xuống vỉa hè, bậc thềm bằng xe lăn.
Lên dốc
- Đẩy đều, nghiêng người nhẹ ra trước.
- Không dừng giữa chừng nếu dốc cao, trừ khi gài phanh.
- Nếu dốc quá cao, nhờ thêm người.
Xuống dốc
- Dốc ngắn, nhẹ: đi chậm, giữ chắc tay.
- Dốc cao: nên đi lùi, người ngồi quay lưng về hướng xuống, người đẩy ở phía trên giữ xe.
- Không buông tay, không để xe tự trôi.
Vào thang máy, qua cửa
- Đẩy thẳng, không lệch.
- Đi lùi vào thang máy nếu thang hẹp, để tiện quay ra.
- Chú ý cửa kính, cửa tự động, cửa bản lề.
- Giữ tay chân người ngồi trong xe, không để chạm khung cửa.
Trên đường phố
- Đi theo hướng ngược chiều giao thông nếu đi trên lòng đường vắng để thấy xe tới (tùy quy định, ưu tiên vỉa hè).
- Tránh xe máy, người đi bộ đông.
- Cẩn thận ổ gà, nắp cống.
- Qua đường: chọn chỗ có đèn tín hiệu, nhờ thêm người.
- Không để người ngồi quay lưng ra đường ở nơi đông xe.
Mẹo giúp người đẩy đỡ mệt
- Dùng xe nhẹ, bánh tốt.
- Thay phiên đẩy nếu đi xa.
- Nghỉ giữa chừng, gài phanh.
- Mặc giày chắc, thoải mái.
- Mang đồ gọn, không xách nặng bằng tay.
- Tập thể dục nhẹ giúp cơ lưng, vai khỏe hơn.
Xem người chăm sóc tránh kiệt sức.
Giao tiếp với người ngồi
- Báo trước khi bắt đầu, dừng, quay, qua gờ.
- Hỏi thăm họ có thoải mái không.
- Tôn trọng và nói chuyện bình thường, không nói như thể họ không có mặt.
- Lắng nghe nếu họ muốn dừng hoặc đổi hướng.
Lỗi thường gặp
- Đẩy quá nhanh.
- Không gài phanh khi dừng.
- Treo túi nặng sau tựa lưng.
- Đẩy trên cát, đường lầy.
- Để người ngồi một mình ở dốc.
- Cúi lưng thay vì gập gối.
Câu hỏi thường gặp
Tôi hay bị đau lưng khi đẩy?
Kiểm tra tư thế, dùng xe nhẹ hơn, thay phiên người đẩy.
Có nên đẩy xe lăn trên đường phố đông?
Hạn chế, chọn vỉa hè, đi theo nhóm, tránh giờ cao điểm.
Người ngồi sợ khi xuống dốc?
Đi chậm, báo trước, xuống dốc đi lùi nếu dốc cao.
Kết luận
Đẩy đúng cách giúp cả người ngồi lẫn người đẩy an toàn, thoải mái. Chọn xe nhẹ, phanh tốt cũng giúp rất nhiều. Xem xe tại ThueXeLan.vn và đọc thêm hướng dẫn gấp mở xe lăn.
